3.+ΕΥΡΕΤΙΚΗ+ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

__//**ΕΥΡΕΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ (heuristic evaluation)**//__
==== Η Ευρετική Αξιολόγηση ορίζεται ως η μέθοδος εξέτασης μιας οντότητας, βάση κριτηρίων που έχουν θεσπιστεί και πραγματοποιείται απο ειδικούς αξιολογητές ευχρηστίας. Πρόκειται για μια υποκειμενική μέθοδο εξέτασης του συστήματος απο ειδικούς ευχρηστίας και ειδικεύεται στο κατά πόσο τηρούνται οι διάφοροι κανόνες και αρχές σχεδιασμού διαδραστικών συστημάτων γενικά αλλά και ειδικότερα όσον αφορά τη συγκεκριμένη εφαρμογή. ==== ====Η ευρετική αξιολόγηση γνωστή και ως επιθεώρηση ευχρηστίας (usability inspection) εφαρμόζεται σε πρότυπα χαρτιού, πρώτυπα ενδιάμεσης πιστότητας και στο τελικό σύστημα. Εκπτωτική αξιολόγηση ονομάζεται η χρησιμοποίηση 5 αξιολογητών οι οποίοι με την εμπειρία τους μπορούν να εντοπίσουν κατά μέσο όρο το 75-80% των προβλημάτων ευχρηστίας που υπάρχουν στο σύστημα.==== ==== Η τεχνική ευρετικής αξιολόγησης παρουσιάστηκε το 1990 απο τους **Jacob Nielsen** και **Rolf Molich** με σκοπό να μειωθούν τα κριτήρια αξιολόγησης, αυτά που θα εφαρμόζονται να είναι τα ευρέως αποδεκτά, ώστε να αυξηθεί η εμπειρία των αξιολογητών άρα και η αξιοπιστία της αξιολόγησης. Η μέθοδος αναφέρεται κυρίως στην αξιολόγηση διασυνδέσεων ανθρώπου - υπολογιστή αλλά έχει διαπιστωθεί ευκολία και στην αξιολόγηση διαδικτυακών τόπων. ==== ====Η ευρετική αξιολόγηση για τον Jakob Nielsen αποτελεί μια υποκειμενική μέθοδο εξέτασης του συστήματος από ειδικούς ευχρηστίας οι οποίοι στηρίζονται σε μια λίστα απο αναγνωρισμένους κανόνες ή αρχές ευχρηστίας δηλαδή τα **"ευρετικά κριτήρια"** (heuristics criteria). Η συγκεκριμένη μέθοδος είναι υψηλού κόστους αλλά πρόκειται για μια μέθοδο που έχει αποδείξει την αποδοτικότητα και αποτελεσματικότητα της στην αξιολόγηση της ευχρηστίας.==== ====Στην ευρετική αξιολόγηση οι κανόνες δεν είναι αυστηρά ορισμένοι και δίνεται μεγαλύτερη έμφαση σε κάποιους κανόνες για την επίλυση μερικών προβλημάτων. Διάφοροι ειδικοί ευχρηστίας δίνουν μεγαλύτερη σημασία σε κάποιους κανόνες απο κάποιους άλλους.====
 * ==== __**ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΕΥΡΕΤΙΚΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ**__ ====

Η συγκεκριμένη μέθοδος αξιολόγησης βασίζεται σε δύο σημεία:
====Ο Nielsen πρότεινε δέκα γενικούς κανόνες (heuristics) για την αξιολόγηση διαδραστικών συστημάτων, οι κανόνες αυτοί πρέκυψαν απο την ανάλυση 249 προβλημάτων ευχρηστίας. Οι ευρετικοί κανόνες (κριτήρια) που πρότεινε ο Nielsen δεν αποτελούν πανάκεια, έτσι για την αποτελεσματική αξιολόγηση οι κανόνες χρειάζεται να τροποποιηθούν ώστε να ανταποκρίνονται στη λογική της εφαρμογής που αξιολογείται. Δηλαδή για κάθε περίπτωση υπάρχουν διαφορετικοί ευρετικοί κανόνες για την αξιολόγηση της εφαρμογής. Οι αρχές και οι οδηγίες σχεδιασμού αποτελούν τη βάση για τη δημιουργία ευρετικών κανόνων για αξιολόγηση.====
 * 1) ==== **Τη γενική σχεδίαση των οθονών του συστήματος.** ====
 * 2) ==== **Τη ροή διαλόγων, μηνυμάτων και ενεργειών που απαιτούνται για να γίνει μια συγκεκριμένη διεργασία.** ====
 * == __**ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΥΡΕΤΙΚΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ**__ ==

__ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ__

 * 1) ====Λίγες οδηγίες συλλαμβάνουν πολλά κοινά προβλήματα ευχρηστίας.====
 * 2) ====Οι κανόνες είναι εύκολο να απομνημονευτούν και να εφαρμοστούν με μέτρια προσπάθεια.====
 * 3) ====Υπάρχουν ελάχιστα ηθικά και πρακτικά ζητήματα για να επιληθούν με δεδομένο ότι δεν συμμετέχουν χρήστες.====
 * 4) ====Φθηνός και γρήγορος τρόπος για την επιθεώρηση ενός συστήματος.====
 * 5) ====Είναι μια μινιμαλιστική προσέγγιση ("minimalist" approach).====

__ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ__

 * 1) ====Δεν μπορούν να εφαρμοστούν σε όλες τις περιπτώσεις οι γενικοί ευρετικοί κανόνες του Nielsen.====
 * 2) ====Δεν μπορούν να εξεταστούν ως μια απλή λίστα ελέγχων.====
 * 3) ====Σε αρκετές περιπτώσεις σημαντικά προβλήματα δεν γίνονται αντιληπτά με τη χρήση της μεθόδου αυτής.====
 * 4) ====Σε αρκετές περιπτώσεις τα τετριμένα (μη σημαντικά) προβλήματα είναι αυτά που εντοπίζονται.====
 * 5) ====Μπορεί να είναι δύσκολο να βρεθούν κατάλληλοι ειδικοί για την αξιόλογηση.====
 * 6) ====Υπάρχουν ασάφειες κατά τη χρήση τους.====
 * ==== __**ΚΑΝΟΝΕΣ ΕΥΡΕΤΙΚΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΝ NIELSEN**__ ====

Οι πιο διαδεδομένοι κανόνες που συνήθως χρησιμοποιούνται στην ευρετική αξιολόγηση, όπως έχουν διαμορφωθεί και διατυπωθεί εμπειρικά (Nielsen and Landauer, 1993) είναι:



 * 1) ====Χρήση απλών και φυσικών διαλόγων.====
 * 2) ====Χρήση απλής και κατανοητής γλώσσας με την οποία είναι εξοικειωμένοι οι χρήστες και όχι οι δυσνόητη ορολογία.====
 * 3) ==== Ελαχιστοποίηση του φορτίου μνήμης που απαιτείται από τον χρήστη. Κάθε ενέργεια που πρέπει να κάνει ο χρήστης πρέπει να είναι όσο πιο φανερή γίνεται, χωρίς να χρειάζεται να θυμάται ο χρήστης περίπλοκες εντολές. ====
 * 4) ==== Διατήρηση συνέπειας και συνέχειας στον τρόπο παρουσίασης των μενού επιλογής, και των άλλων συστατικών των διαλόγων. Συνεπώς η ίδια ενέργεια πρέπει να γίνεται πάντα με τον ίδιο τρόπο σε κάθε σημείο της διεπιφάνειας. ====
 * 5) ====Παροχή ανάδρασης: Το σύστημα πρέπει ανα πάσα στιγμή να ενημερώνει τον χρήστη για την πρόοδο εργασιών στα πλαίσια ενός αποδεκτού χρόνου.====
 * 6) ====Ύπαρξη σαφών και εύκολων διεξόδων από κάποια διεργασία που ενδεχομένως έχει καλέσει εσφαλμένα ο χρήστης χωρίς να πρέπει να ακολουθήσει εκτενείς διαλόγους. Τυπικό παράδειγμα είναι οι εντολές undo και redo.====
 * 7) ==== Παροχή συντομεύσεων που επιταχύνουν κάποιες διεργασίες για τους πεπειραμένους χρήστες και είναι όσο το δυνατόν "αόρατες" για τον αρχάριο χρήστη. Καλό είναι το σύστημα να παραμετροποιείται σε αυτό το σημείο με βάση τις ανάγκες του χρήστη για τις ενέργειες που θέλει να εκτελεί πιο συχνά. ====
 * 8) ====Παροχή σαφών μηνυμάτων λαθών: θα πρέπει να παρέχονται σε απλή γλώσσα, να εστιάζουν στο πρόβλημα και να προτείνουν λύση εξόδου.====
 * 9) ====Να εμποδίζονται κατά το δυνατόν τα λάθη και η κακή χρήση του συστήματος.====
 * 10) ====Παροχή βοήθειας και τεκμηρίωσης.====

Οι πεπειραμένοι αξιολογητές εξετάζουν διαδοχικά την διεπιφάνεια χρήσης του προς αξιολόγηση συστήματος για ανεπάρκεια σε κάθε ένα από τους ευρετικούς κανόνες.
Η ευρετική αξιολόγηση με κατάλληλα προτεινόμενες τροποποιήσεις, χρησιμοποιείται εκτενώς στα προτεινόμενα συνδυαστικά πλαίσια αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισμικού. Τη ροή διαλόγων, μηνυμάτων και ενεργειών που απαιτούνται για να γίνει μια συγκεκριμένη διεργασία.
 * ==== __**ΕΠΑΡΚΗΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΛΥΨΗ ΤΟΥ 75-80% ΤΟΥ ΔΙΚΤΥΑΚΟΥ ΤΟΠΟΥ**__  ====

[[image:Χωρίς_τίτλο.jpg width="812" height="433"]]
====Η ευρετική αξιολόγηση χρήζει ιδιαίτερης σημασίας στην περίπτωση που ο χρόνος είναι περιορισμένος, βάση της λογικής του ότι οι οι εξιδεικευμένοι αξιολογητές μπορούν να παράγουν υψηλής ποιότητας αποτελέσματα μέσα σε συγκεκριμένα και στενά χρονικά περιθώρια και επίσης χωρίς πραγματική ανάγκη της συμμετοχής χρηστών.==== ====Γενικά, η ευρετική αξιολόγηση μπορεί να πραγματοποιηθεί από έναν και μόνο αξιολογητή ενώ πέντε έως οχτώ ειδικοί ανακαλύπτουν τα περισσότερα προβλήματα. Σε μία ανάλυση έξι μελετών που έχει γίνει, έχει βγει το συμπέρασμα πως η χρήση ενός μόνο αξιολογητή καθιστά δυνατή την ανεύρεση μόνο του 35% των σφαλμάτων καθώς και το ότι η χρήση διαφορετικών αξιολογητών μπορεί και ανακαλύπτει συνεχώς διαφορετικά προβλήματα. Έτσι, προκύπτει το συμπέρασμα ότι όταν περισσότεροι ειδικοί αξιολογητές συμμετέχουν στην αξιολόγηση είναι και μεγαλύτερος ο αριθμός των προβλημάτων που μπορούν να προσδιοριστούν.==== ====Από συσκεκριμένη καμπύλη του αριθμού των αξιολογητών σε συνάρτηση με το ποσοστό των σφαλμάτων που μπορούν να ανευρεθούν προκύπτει ότι 5 αξιολογητές αρκούν για να καλυφθεί το 75% των προβλημάτων ευχρηστίας. Οι 6 αξιολογητές μπορούν να ικανοποιήσουν μέχρι και το 80% της κάλυψης προβλημάτων ευχρηστίας. Ωστόσο, τέτοια αποτελέσματα πρέπει να ερμηνευθούν με προσοχή σχετικά με τα στοιχεία από τα οποία προέκυψαν.==== ====Σημαντικό είναι επίσης να αναφέρουμε ότι αρχάριοι αξιολογητές χωρίς πείρα στην αξιολόγηση ευχρηστίας είναι χαμηλού επιπέδου αξιολογητές ενώ οι ειδικοί αξιολογητές είναι 1,8 φορές καλύτεροι από τους αρχάριους αξιολογητές. Τέλος,οι διπλά ειδικοί αξιολογητές θεωρούνται 2,7 φορές καλύτεροι.==== ====Έτσι, από διάφορες στατιστικές μελέτες, συμπεραίνει κανείς πως για την καλυψη του 75% των σφαλμάτων ευχρηστίας **χρειάζονται 15 απλοί αξιολογητές, 3 απλά ειδικοί αξιολογητές και 1,5 διπλά ειδικός αξιολογητής. Αντίστοιχα, για την κάλυψη του 80**% των σφαλμάτων χρειάζονται 17 με 18 αρχάριοι αξιολογητές, 4 απλοί και 2 διπλά ειδικοί.==== ====Οι παραπάνω διαπιστώσεις, οι οποίες προέκυψαν μέσα από μελέτες για το πόσο αξιόπιστη μπορεί να είναι η μέθοδος της ευρετικής αξιολόγησης επαληθεύτηκαν σε αρκετά ικανοποιητικό αριθμό πειραμάτων, γεγονός που οδήγησε τους Nielsen και Landauer στην παρακάτω μαθηματική εξίσωση :====
 * ==== __**ΕΞΙΣΩΣΗ**__ ====

Αριθμός προβλημάτων (i)=N(1-(1-l)^i)//, όπου//

 * //**Αριθμός προβλημάτων (i) : αριθμός προβλημάτων ευχρηστίας που προκύπτουν από την παρατήρηση i χρηστών.**//
 * **//N : αριθμός των εν δυνάμει σφαλμάτων ευχρηστίας του συστήματος.//**
 * **//l : αναλογία των προβλημάτων ευχρηστίας που προκύπτουν από έναν χρήστη.//**

Οι τιμές του Ι στις μελέτες του κυμαίνονται από 0.19 ως 0.51 με μία μέση τιμή 0.34. Οι τιμές του Ν κυμαίνονται από 16 ως 50 με μία μέση τιμή 33. Το ποσοστό λαθών που αναγνωρίζεται σύμφωνα με την παραπάνω μαθηματική διατύπωση ισούται με 87,4% για 5 χρήστες ενώ στη χειρότερη περίπτωση, όταν Ι=0,19 το ποσοστό λαθών αγγίζει το 65,1%.


 * __**ΠΗΓΕΣ**__


 * 1) **__[] __**
 * 2) **__[] __**
 * 3) **__[] __**
 * 4) **__[] __**
 * 5) **__ [] __**
 * 6) **__[] __**
 * 7) **__[] __**
 * 8) **__[|http://www.google.gr/imgres?imgurl=http://www.eap.gr/news/EXAGGELIA_SYNEDRIOU/synedrio/html/sect1/86_files/image002.jpg&imgrefurl=http://www.eap.gr/news/EXAGGELIA_SYNEDRIOU/synedrio/html/sect1/86.htm&usg=__F1_wFWjhcSBWAGVrAhxQ58vcWwQ=&h=296&w=400&sz=13&hl=el&start=109&zoom=1&tbnid=4vI5nwZPWGCEQM:&tbnh=115&tbnw=155&ei=QsPPTYn9BMqr-gbQ7ZzrCQ&prev=/search%3Fq%3D%25CE%25B1%25CE%25BE%25CE%25B9%25CE%25BF%25CE%25BB%25CF%258C%25CE%25B3%25CE%25B7%25CF%2583%25CE%25B7%2B%25CE%25B5%25CF%2585%25CF%2587%25CF%2581%25CE%25B7%25CF%2583%25CF%2584%25CE%25AF%25CE%25B1%25CF%2582%26hl%3Del%26biw%3D1280%26bih%3D709%26gbv%3D2%26tbm%3Disch0%2C2590&itbs=1&iact=rc&dur=666&page=5&ndsp=28&ved=1t:429,r:23,s:109&tx=72&ty=39&biw=1280&bih=7]__****[|=el&q=nielsen%20jim&gs_sm=e&gs_upl=424l6201l0l11l11l0l1l1l0l547l1967l2-2.0.2.1&bav=on.2,or.r_gc.r_pw.&um=1&ie=UTF-8&tbm=isch&source=og&sa=N&tab=wi&biw=1639&bih=771]**
 * 9) []